Màn tỏ tình sáng tạo 'gây bão' mạng
Một trong những cách thoát hiểm đơn giản, nhanh chóng khi ô tô gặp sự cố là phá kính để thoát khỏi xe. Thông thường, trên ô tô có hai loại kính, gồm kính cường lực và kính nhiều lớp. Việc xác định đúng loại kính phù hợp, dễ bị vỡ vụn khi tác dụng lực từ búa phá kính sẽ giúp rút ngắn thời gian thoát khỏi xe.
Chồng bị tai nạn qua đời, vợ mù chật vật nuôi 4 con ăn học
Chiều 10.3, tại cụm công nghiệp Tân An (TP.Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk), Trung Nguyên tổ chức lễ động thổ nhà máy cà phê Trung Nguyên Legend. Đây là một trong những hoạt động chính trong khuôn khổ Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025 và là điểm nhấn quan trọng trong hoạt động xúc tiến đầu tư của lễ hội.Đến dự có Phó thủ tướng Trần Hồng Hà; bà Vanusia Nogueira, Tổng giám đốc Tổ chức cà phê thế giới (ICO); lãnh đạo các bộ, ngành T.Ư và tỉnh Đắk Lắk; các đoàn ngoại giao, tổ chức, hiệp hội, đối tác trong nước và quốc tế.Trung Nguyên Legend là nhà máy thứ 5 trong hệ thống sản xuất của Tập đoàn Trung Nguyên Legend tại Việt Nam và là nhà máy thứ 2 tại Đắk Lắk. Đây là dự án trọng điểm nhằm nâng cao giá trị hạt cà phê robusta Buôn Ma Thuột, góp phần đưa ngành cà phê lên tầm cao mới, khẳng định vị thế "cường quốc cà phê" của Việt Nam; góp phần xây dựng Buôn Ma Thuột trở thành "Thành phố cà phê của thế giới"…Dự án nhà máy cà phê Trung Nguyên có tổng vốn đầu tư hơn 2.000 tỉ đồng, triển khai theo 2 giai đoạn; trong đó giai đoạn một có quy mô gần 1.000 tỉ đồng; được trang bị công nghệ hiện đại bậc nhất từ Đức, Ý và hợp tác với các thương hiệu công nghệ số 1 toàn cầu. Đây được xem là nhà máy sản xuất cà phê lớn nhất Đông Nam Á, và là dự án trọng điểm của tỉnh Đắk Lắk, có vai trò đặc biệt trong việc định hình ngành cà phê Việt Nam khi tham gia vào chuỗi chế biến hết, chế biến sâu và chế biến tinh, tạo ra nguyên liệu giá trị cao từ cà phê đóng góp cho nhiều ngành công nghiệp khác.Nhà máy xây dựng trên diện tích 50.000 m2, mật độ xây dựng công trình tối đa 60%; mật độ cây xanh, mặt nước trên 20%, được thiết kế trở thành nhà máy cà phê năng lượng sinh thái - bền vững tiêu chuẩn Net Zero và hợp tác với các thương hiệu công nghệ số 1 toàn cầu. Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Tuấn Hà, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đắk Lắk, khẳng định việc đầu tư xây dựng nhà máy cà phê Trung Nguyên Legend không chỉ thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến cà phê, mà còn mở ra những cơ hội mới, tạo thêm việc làm, nâng cao đời sống cho người dân địa phương và đóng góp đáng kể vào nền kinh tế của địa phương... Đắk Lắk có thêm khu công nghiệp trên 300 ha Cùng ngày, trong khuôn khổ Lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9, UBND tỉnh Đắk Lắk cũng tổ chức động thổ dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp (KCN) Phú Xuân tại xã Ea Đrơng, H.Cư Mgar. Công ty cổ phần DPV (thành viên Tập đoàn KDI) là chủ đầu tư dự án.Với diện tích 313 ha, KCN Phú Xuân là một trong 5 KCN trọng điểm của tỉnh Đắk Lắk, tập trung thu hút doanh nghiệp trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến nông sản, công nghiệp phụ trợ và công nghệ cao.
Top 10 kem chống nắng vật lý bảo vệ da tối ưu mà không tạo vệt trắng
Ngay từ trước vòng loại giải TNSV THACO cup 2025 khu vực TP.HCM, đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM đã được HLV các đội đánh giá cao bởi sở hữu dàn cầu thủ chất lượng, khẳng định vị thế ở các giải đấu sinh viên toàn quốc. Các học trò HLV Tạ Hồng Hà cho thấy sức mạnh khi toàn thắng ở vòng bảng trước các đội cứng cựa như đội Trường ĐH Văn Lang, đội Trường ĐH RMIT, đội Trường ĐH Gia Định. Tuy nhiên dấu ấn đặc biệt nhất của đội bóng này là quật ngã đội đương kim vô địch Trường ĐH Sư phạm TDTT TP.HCM ở vòng play-off giành vé tham dự VCK. Đó là trận đấu mà đội Trường ĐH Sư phạm TDTT TP.HCM sau khi lách cửa hẹp đi tiếp được đánh giá rất cao nhưng lối chơi chặt chẽ của đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM phát huy hiệu quả. Để rồi sau khi bất phân thắng bại ở thời gian thi đấu chính thức, thầy trò HLV Tạ Hồng Hà vỡ òa niềm vui lần đầu giành vé vào VCK giải TNSV THACO cup 2025 khi đánh bại đội Trường ĐH Sư phạm TDTT TP.HCM trên chấm luân lưu. "Đó là trận đấu để lại nhiều cảm xúc cho toàn đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM lẫn người hâm mộ khi chúng tôi đánh bại được đội đương kim vô địch. Cảm ơn các cầu thủ đã cống hiến hết mình vì màu cờ sắc áo đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM. Việc loại đội vô địch sẽ khiến đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM bị các đối thủ chú ý ở VCK, đó là áp lực nhưng cũng là niềm vui, động lực để cả đội cùng nỗ lực", HLV Tạ Hồng Hà chia sẻ. Trò chuyện với Thanh Niên trước thềm VCK giải TNSV THACO cup 2025, HLV Tạ Hồng Hà cho biết thời gian đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM chuẩn bị cho VCK không nhiều vì các em về nghỉ Tết Nguyên đán dài ngày nhưng với nền tảng sẵn có cùng với việc các em thường xuyên thi đấu các giải phong trào nên vẫn giữ được phong độ. Trước thềm VCK giải TNSV THACO cup 2025, đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM đá giao hữu với Trường Năng khiếu TDTT Nguyễn Thị Định cùng đội Khoa bóng đá Trường ĐH TDTT 2 (Trường ĐH TDTT TP.HCM). Với màn thể hiện tốt trong tập luyện cũng như đá giao hữu, HLV Tạ Hồng Hà kỳ vọng các học trò phát huy hết khả năng ở VCK. Ở VCK, đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM Không thay đổi, bổ sung nhân tố nào khác so với vòng loại. Thạch Tuấn Tường là gương mặt nổi bật của đội bóng này khi chơi rất hay ở vị trí trung vệ, chỉ huy hàng phòng ngự đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM thành bức tường thành vững chãi. Ít người biết sở trường của Tuấn Trường là tiền đạo khi từng là cây săn bàn hàng đầu của đội nhưng với sự đa năng, anh có thể chơi ở nhiều vị trí. Ở hàng tiền vệ, đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM có Nguyễn Huỳnh Phúc Tài giàu kinh nghiệm và bản lĩnh còn trên hàng công, HLV Tạ Hồng Hà đặt niềm tin lớn vào bộ đôi Trần Nguyễn Công Bảo, Lê Xuân Vũ. "Các đội tham dự VCK giải TNSV THACO cup 2025 đều là đại diện xuất sắc nhất của các khu vực trên toàn quốc nên rất mạnh và chất lượng đồng đều. Tôi nghĩ đội nào đến VCK cũng mong ước sẽ bước lên bục cao nhất, chúng tôi cũng ấp ủ ước muốn đó nhưng trước hết sẽ chơi hết sức, phấn đấu hết mình và đoạt được Cúp vô địch thì quá tuyệt vời", HLV Tạ Hồng Hà bộc bạch. Ngoài ra đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM cũng đặt ra mục tiêu đá đẹp đúng chất sinh viên nhằm để lại hình ảnh đẹp nơi người hâm mộ.
Tối 21.2, tại P.Mỹ Bình, TP.Phan Rang-Tháp Chàm (Ninh Thuận), Công ty Cổ phần Đầu tư Hacom Holdings tổ chức khánh thành công viên Quảng trường Ánh sáng và công viên Quảng trường Sân khấu nằm trong khu đô thị biển Bình Sơn - Ninh Chữ (Khu K2), có tổng diện tích hơn 54 ha.Công viên Quảng trường Ánh sáng và công viên Quảng trường Sân khấu có tổng diện tích xây dựng gần 15.000 m2, với tổng vốn đầu tư hơn 25 tỉ đồng, không chỉ là điểm đến trải nghiệm đa sắc màu và sống động cho người dân và du khách mà còn là biểu tượng của TP.Phan Rang - Tháp Chàm, đáp ứng định hướng phát triển du lịch ngoài trời, kinh tế đêm của tỉnh Ninh Thuận.Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Long Biên, Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận, đề nghị chủ đầu tư chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng của tỉnh và TP.Phan Rang - Tháp Chàm xây dựng phương án tổ chức quản lý, khai thác, vận hành sử dụng 2 công viên bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, phục vụ tốt cho nhu cầu của cư dân đô thị và khách tham quan du lịch.Dịp này, Công ty Cổ phần Đầu tư Hacom Holdings đã trao tặng trụ sở khu phố 6 cho P.Mỹ Bình, trị giá khoảng 1 tỉ đồng và trao tặng một máy siêu âm đa năng trị giá 1,5 tỉ đồng cho Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Thuận.
Bình Phước: Phạt một cá nhân đăng video nội dung sai sự thật trên TikTok
TP.HCM: Tòa án nhân dân cấp cao tại TP.HCM trả lời đơn của bà Huỳnh Thị Hồng Nhung và ông Trần Huỳnh Thế Hảo (ngụ ấp Phú Thới, xã Quới Thiện, H.Vũng Liêm, Vĩnh Long) cùng một số người dân khác có tên trong đơn; Sở Xây dựng TP.HCM trả lời đơn của ông Nguyễn Văn Phúc (ngụ số 20/1 Nguyễn Trường Tộ, P.13, Q.4) - Là người đại diện theo ủy quyền của các hộ dân đang sinh sống tại khu nhà ở số 443 Hai Bà Trưng, P.Võ Thị Sáu, Q.3; Công an Q.3 trả lời đơn của bà Nguyễn Thị Đào Duyên (ngụ số 67, đường Trần Phú, KP.5, TT.Hai Riêng, H.Sông Hinh, Phú Yên) và ông Nguyễn Đăng Khang (ngụ số 76, đường T8, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú); Công an Q.Bình Thạnh trả lời đơn của bà Nguyễn Thị Tâm Sự (ngụ số 303/19 Dương Thị Mười, P.Tân Chánh Hiệp, Q.12); Phòng CSĐT tội phạm về trật tự xã hội - Công an TP.HCM trả lời đơn của ông Lê Kiến Quốc (ngụ số 35, đường Hoàng Bá Huân, tổ 3, KP.6, TT.Củ Chi, H.Củ Chi); Công an Q.5 trả lời đơn của bà Trần Bích Thủy - Giám đốc Công ty TNHH Tân Phúc Hồng (lô EA1, đường 19A, Khu công nghiệp Hiệp Phước, H.Nhà Bè); UBND xã Xuân Thới Sơn, H.Hóc Môn trả lời đơn của ông Phạm Ngọc Sử (ngụ số 5/6A đường Nguyễn Thị Thử, ấp 11, xã Xuân Thới Sơn, H.Hóc Môn); UBND H.Củ Chi trả lời đơn của bà Nguyễn Thị Anh Nga (ngụ số 30/1, đường 755, ấp Gò Nổi, xã An Nhơn Tây, H.Củ Chi) - Là người đại diện theo ủy quyền của ông Giang Minh.Văn phòng Cơ quan CSĐT - Công an tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trả lời đơn của ông Nguyễn Văn Quắt (ngụ số 82, đường D8, khu 11, khu dân cư P.Chánh Nghĩa, TP.Thủ Dầu Một, Bình Dương); UBND tỉnh Đắk Lắk trả lời đơn của ông Lại Mạnh Cường (ngụ số 93/79 Nguyễn Văn Cừ, P.Tân Lập, TP.Buôn Ma Thuột); UBND H.Vạn Ninh, Khánh Hòa trả lời đơn của ông Võ Văn Đào và bà Lê Thị Mười (ngụ thôn Đầm Môn, xã Vạn Thạnh, H.Vạn Ninh) và một số người dân khác có tên trong đơn...Bạn đọc có thể liên hệ Ban Công tác bạn đọc - Báo Thanh Niên để biết thêm chi tiết.

Dự án giúp học sinh tự tổ chức sự kiện âm nhạc quy mô hàng nghìn người
Bí quyết làm giàu: Thu hàng trăm triệu từ chanh ngón tay
Có 4 cầu thủ trong lứa tuổi 22, được HAGL sử dụng trong trận đấu với CLB TP.HCM tối 2.3. Trong số đó, trung vệ Phạm Lý Đức (22 tuổi) thi đấu trong đội hình chính thức suốt trận. Còn hậu vệ Đinh Quang Kiệt (18 tuổi), tiền đạo Nguyễn Minh Tâm (20 tuổi) và tiền vệ Cao Hoàng Minh (22 tuổi) được tung vào sân từ băng ghế dự bị, ở cuối trận. Nguyễn Minh Tâm và Cao Hoàng Minh không tạo được ấn tượng nào đáng kể, do thời gian xuất hiện trên sân quá ngắn, từ phút 82.Vả lại, đấy là thời điểm mà HAGL đang bị dẫn trước, họ hầu như không còn phối hợp trên sân. Đội bóng phố núi khi đó chuyển hẳn sang sử dụng những đường chuyền dài, câu bóng bổng vào khu cấm địa của CLB TP.HCM, nên tiền vệ Cao Hoàng Minh và tiền đạo Nguyễn Minh Tâm không phát huy được tác dụng.Còn trung vệ Phạm Lý Đức, cầu thủ này thi đấu đủ 90 phút. Tuy nhiên, anh cũng mắc một số lỗi về mặt tư duy. Phạm Lý Đức thực hiện rất nhiều đường chuyền ngắn cho các hậu vệ biên và cho các tiền vệ trung tâm đứng gần anh nhất. Dù vậy, những đường chuyền này nguy hiểm ở chỗ nó được thực hiện khi các đồng đội của Phạm Lý Đức bị đối phương áp sát, xoay lưng về phía đối thủ.Một chuyên gia bóng đá khi theo dõi những tình huống kể trên, đánh giá: "Những đường chuyền như thế này từ phía trung vệ Lý Đức rất dễ bị cầu thủ tấn công của CLB TP.HCM ập vào cướp được bóng và dốc thẳng về phía khung thành HAGL. Đây là điều nên tránh nơi những cầu thủ thi đấu ở vị trí trung vệ. Thay vì thực hiện những đường chuyền đưa đồng đội vào thế khó như trên, Lý Đức có thể mở rộng bóng ra 2 biên, phất bóng mạnh lên cho cầu thủ tấn công của đội nhà, hoặc đơn giản là chuyền bóng về cho thủ môn".Có điều lạ là lỗi tư duy này của Phạm Lý Đức lặp đi lặp lại, nhưng Ban huấn luyện (BHL) đội HAGL không sửa sai cho học trò của mình. Điều này khiến cho các cầu thủ TP.HCM đôi lần cướp được bóng và gây sức ép lên khung thành đội bóng phố núi.Cầu thủ HAGL về tay HLV Kim Sang-sik sẽ khác?Chính vì vậy, trong trường hợp HLV Kim Sang-sik gọi Phạm Lý Đức lên đội tuyển U.22 Việt Nam, chuẩn bị cho SEA Games 33, khả năng cao vị HLV người Hàn Quốc phải sửa lỗi nói trên cho trung vệ của CLB HAGL. Lý Đức vẫn là cầu thủ có triển vọng, có thể hình tốt (cao 1,82 m), lại có lợi thế được thi đấu thường xuyên ở V-League, nhưng anh vẫn cần có thêm thầy giỏi về chuyên môn, giúp anh sửa lỗi và giúp anh hoàn thiện hơn.Một nhân vật nữa trong lứa các cầu thủ trẻ của đội bóng phố núi xuất hiện trên sân Thống Nhất tối qua là trung vệ Đinh Quang Kiệt. Chiều cao 1,92 m của cầu thủ này thật sự gây ấn tượng. Chiều cao này rõ ràng là một lợi thế rất lớn, vì khi cần các HLV có thể điều trung vệ Đinh Quang Kiệt lên đá tiền đạo, tận dụng ưu thế về thể hình của anh trong các pha bóng bổng.Khi bị CLB TP.HCM dẫn trước trong trận đấu tối 2.3, Giám đốc kỹ thuật (GĐKT) Vũ Tiến Thành của HAGL cũng áp dụng phương án này, ông Thành đưa Quang Kiệt lên đá cao nhất trong sơ đồ chiến thuật của mình. Đinh Quang Kiệt gây khó dễ cho hàng thủ của CLB TP.HCM trong các pha không chiến. Chỉ tiếc rằng anh xuất hiện trên sân quá muộn, từ tận phút 88. Nếu cầu thủ cao kều này xuất hiện sớm hơn, anh có thể cho tác dụng nhiều hơn. Nếu Đinh Quang Kiệt xuất hiện sớm hơn ở trên sân, các pha bật nhảy liên tục của cầu thủ trẻ khỏe này có thể khiến hàng thủ của CLB TP.HCM nhanh xuống sức vì phải nhảy lên tranh bóng bổng với Quang Kiệt.Tiếc rằng BHL của CLB HAGL chưa tính đến điều đó, nên họ chưa giúp cầu thủ trẻ của mình phát huy tối đa lợi thế về chiều cao. Nếu Đinh Quang Kiệt về tay HLV Kim Sang-sik, có khả năng vị HLV người Hàn Quốc sẽ sử dụng anh tốt hơn. Và cũng giống như Phạm Lý Đức, các cầu thủ trẻ của HAGL nếu được gọi lên đội tuyển U.22 Việt Nam chuẩn bị cho SEA Games 33, họ đều cần được sửa lỗi, vì cho đến lúc này họ vẫn chưa hoàn hảo.
Việt Nam có thêm một giải golf chất lượng quốc tế
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
barcelona đấu với real sociedad
Bộ Nông nghiệp Mỹ ngày 5.2 cho hay mẫu xét nghiệm đối với bò sữa tại nước này có kết quả dương tính với một chủng virus cúm gia cầm trước đây chưa từng thấy ở bò, làm dấy lên lo ngại về sự lây lan lâu dài của bệnh cúm này. Virus cúm gia cầm H5N1 đã làm giảm sản lượng sữa bò, đẩy giá trứng lên cao do hàng triệu con gà mái bị chết và lây nhiễm cho gần 70 người kể từ tháng 4.2024 khi nó lây lan khắp cả nước.Bộ Nông nghiệp Mỹ ra thông báo cho hay việc giải mã trình tự bộ gien của sữa từ bang Nevada đã xác định được chủng cúm gia cầm khác với kiểu gien D1.1, lần đầu phát hiện ở bò sữa.Trước đó, tất cả 957 ca nhiễm cúm gia cầm trong đàn bò sữa được ghi nhận kể từ tháng 3 năm ngoái đều do chủng B3.13 gây ra.Thông báo cho biết chủng thứ 2 là kiểu gen chiếm ưu thế trong số các loài chim hoang dã vào mùa thu và mùa đông năm ngoái và cũng đã được phát hiện ở gia cầm. Nó đã được phát hiện ở bò sữa thông qua một chương trình thử nghiệm sữa để tìm cúm gia cầm vào tháng 12.2024."Chúng tôi thấy bản thân virus H5N1 thông minh hơn tất cả chúng ta. Nó đang tự biến đổi để không chỉ tồn tại trong gia cầm và các loài chim nước hoang dã. Nó đang tìm kiếm một ngôi nhà trong các loài động vật có vú", theo bác sĩ thú y Beth Thompson tại bang Nam Dakota.Giám đốc Sở Nông nghiệp Nevada J.J. Goicoechea cho biết có khả năng chim hoang dã đã truyền chủng thứ 2 cho gia súc ở Nevada. Ông khuyến nghị nông dân tăng cường các biện pháp bảo vệ động vật của họ."Rõ ràng là chúng ta đã không làm tất cả những gì chúng ta có thể làm và nên làm. Bởi [nếu đã làm được] virus sẽ không xâm nhập được", ông nói.Sở Nông nghiệp Nevada hôm 31.1 cho biết các đàn gia súc ở 2 hạt đã được cách ly do phát hiện cúm gia cầm.Điều quan trọng đối với Bộ Nông nghiệp Mỹ là phải nhanh chóng ngăn chặn dịch bùng phát trong tiểu bang, để chủng này không lây lan sang bò sữa ở những nơi khác, theo chuyên gia tư vấn thú y và sức khỏe cộng đồng Gail Hansen.Giáo sư Gregory Gray tại Đại học Texas cho rằng chủng virus mới dường như vượt qua một số khả năng miễn dịch vốn chống lại được các chủng khác, nên điều này có thể làm tồi tệ hơn dịch bệnh ở vật nuôi và động vật hoang dã. "Điều này là đáng báo động", ông cảnh báo.
quay-thử-xổ-số-miền-trung-thứ-tư